-
ဒီ-ကယ်လ်စီယမ် ပန်တိုသီနိတ်
ကယ်လ်စီယမ် ပန်တိုသီနိတ်သည် ဗီတာမင်ဘီ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သက်ရှိများ၏ ပုံမှန်ကြီးထွားမှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကယ်လ်စီယမ် ပန်တိုသီနိတ်တွင် chiral ကာဗွန်အက်တမ်များ ရှိသောကြောင့် ပုံစံသုံးမျိုးဖြင့် တည်ရှိသည်- D L-body (hybrate)၊ D-body (right-body) နှင့် L-body (ဘယ်ဘက် body)။ D-ကယ်လ်စီယမ် ပန်တိုသီနိတ်တစ်ခုတည်းသာ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်ရှိပြီး အဖြူရောင် သို့မဟုတ် အနည်းငယ်အဝါရောင် အပ်ပုံသဏ္ဍာန်ရှိသော ပုံဆောင်ခဲ သို့မဟုတ် အမှုန့်ပုံစံရှိပြီး 195~196 ℃ (ပြိုကွဲခြင်း) အရည်ပျော်မှတ်ရှိသည်။ ရေ၊ မီသနော၊ ဂလစ်ဆာတို့တွင် ပျော်ဝင်သည်။ -
အီနိုစီတော
အကျဉ်းချုပ် မိတ်ဆက်ပေးရရင် cyclohexanol၊ hexahydroxycyclohexane၊ cyclohexylitol၊ အသားကြွက်သားသကြားနဲ့ non-spin inositol တို့ဟာ ဗီတာမင် B တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ဟိုက်ဒရောဆိုင်းအုပ်စုရဲ့ relative ring plane ရဲ့ orientation ကွဲပြားမှုကြောင့် isomers ၉ မျိုးရှိပြီး ၇ မျိုးက non-spin တွေဖြစ်ပြီး ၂ မျိုးက spin (levorot နဲ့ dextros) တွေဖြစ်ပါတယ်။ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ တစ်ရှူးအားလုံးမှာ free ဒါမှမဟုတ် combined ပုံစံနဲ့ ရှိပါတယ်။ တိရစ္ဆာန်နဲ့ အပင်ဆဲလ်တွေမှာ အဖြစ်များတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပါ။ ... -
ဘိုင်အိုတင်
အကျဉ်းချုပ်မိတ်ဆက် Biotin သည် ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သော ဗီတာမင်ရှစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဗီတာမင် B7 ဟုလည်းလူသိများသည်။ ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုများစွာတွင် အသုံးပြုသော coenzyme သို့မဟုတ် coenzyme တစ်ခုဖြစ်သည်။ Biotin သည် lipid နှင့် protein ဇီဝဖြစ်စဉ်တွင် ပါဝင်ပြီး အစားအစာကို လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှ စွမ်းအင်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သော glucose အဖြစ်ပြောင်းလဲရန် ကူညီပေးသည်။ ၎င်းသည် အရေပြား၊ ဆံပင်နှင့် အမြှေးပါးများကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက်လည်း အရေးကြီးသည်။ ဓာတုဂုဏ်သတ္တိများ အရောင်မရှိသော အဖြူရောင် ပုံဆောင်ခဲ သို့မဟုတ် ပုံဆောင်ခဲမှုန့်။ အရည်ပျော်မှတ် 230-232°C။ ပျော်ဝင်နိုင်သော... -
ဗီတာမင်အေ
အကျဉ်းချုပ်မိတ်ဆက် ဗီတာမင်အေတွင် ဗီတာမင် A1 နှင့် A2 ပါဝင်သည်။ ဗီတာမင် A1 နှင့် A2 တို့သည် ဖွဲ့စည်းပုံဆင်တူသည်) ရက်တီနောကို အပင်မှရရှိသော ဘီတာကာရိုတင်းမှ ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ β-ကာရိုတင်း-15၊ 15′-ပါအောက်ဆိုဒ် (bioxygenase) ၏ ဓာတ်ကူပစ္စည်းအောက်တွင် β-ကာရိုတင်းကို ရက်တီနယ်ဒီဟိုက် (ရက်တီနယ်) နှင့် ရက်တီနယ်ဒီဟိုက် မော်လီကျူးနှစ်ခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ၎င်းကို လုပ်ဆောင်ချက်အောက်တွင် ရက်တီနယ်အဖြစ် လျှော့ချသည်။ ထို့ကြောင့် ဘီတာကာရိုတင်းကို ဗီတာမင်အေဟုလည်း လူသိများသည်။ ဓာတုဂုဏ်သတ္တိများ ဗီတာမင်အေသည် ... -
ဗီတာမင် B1
မိတ်ဆက် ဗီတာမင် B1 ကို “သိုင်ယာမင်း” နှင့် “သိုင်ယာမင်း” ဟုလည်း လူသိများပြီး ဗီတာမင် B များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်ဂလူးကို့စ်ဇီဝြဖစ်ပျက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး အာရုံကြောစီးကူးမှု၊ နှလုံးနှင့် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းတို့၏ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဒီနိုစင်း ထရိုင်ဖော့စဖိတ်နှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး ဗီတာမင် B1 ပိုင်ရိုဖော့စဖိတ် (သိုင်ယာမင်း ဒိုင်ဖော့စဖိတ်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ကိုအင်ဇိုင်း) ကို ဖွဲ့စည်းပေးပြီး ၎င်းသည် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ကို အစားထိုးရန် လိုအပ်သော ကိုအင်ဇိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဓာတုဂုဏ်သတ္တိများ ဗီတာမင်... -
ဗီတာမင် B2
မိတ်ဆက် ဗီတာမင် B2 ကို ရိုင်ဘိုဖလေဗင်ဟုလည်း လူသိများသည်။ ၎င်းသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်က ၎င်းကိုယ်တိုင် မဖွဲ့စည်းနိုင်သော ရေတွင်ပျော်ဝင်သော ဗီတာမင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အစားအစာမှ ထောက်ပံ့ပေးရမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ပုံမှန်ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နှင့် ဇီဝဖြစ်စဉ်ကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ ဗီတာမင် B2 သည် ဆဲလ်များ၏ ပုံမှန်ကြီးထွားမှုတွင် ပါဝင်ပြီး ဒဏ်ရာအနာကျက်ခြင်းကို မြှင့်တင်ပေးကာ လက်သည်းနှင့် ဆံပင်ကို သန်မာစေပြီး ကိုအင်ဇိုင်းများ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကာဗွန်ပေါင်းစပ်မှုနှင့် ဇီဝဖြစ်စဉ်တွင် ပါဝင်သည်... -
ဗီတာမင် B6
မိတ်ဆက် ဗီတာမင် B6 သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် pyridoxaldehyde phosphate အဖြစ် လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲသည်။ ဤဒြပ်ပေါင်းသည် အမိုင်နိုအက်ဆစ်ဇီဝြဖစ်ပျက်မှုတွင် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပြီး decarboxylase၊ transaminase၊ canine urease၊ deaminase နှင့် desulfurisation hydrase တို့၏ coenzyme တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နှင့် အဆီဇီဝြဖစ်ပျက်မှု၊ ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် အနီရောင်ဥများထုတ်လုပ်မှုအတွက် လိုအပ်သော coenzyme လည်းဖြစ်သည်။ ဓာတုဂုဏ်သတ္တိများ ဓာတုဂုဏ်သတ္တိများသည် တည်ငြိမ်ပြီး ပိုမိုတည်ငြိမ်သည်... -
ဆိုက်ယာနိုကိုဘာလမင်း (ဗီတာမင် B12)
ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ ဤထုတ်ကုန်သည် ကြက်သွေးရောင် ပုံဆောင်ခဲ သို့မဟုတ် ပုံဆောင်ခဲမှုန့်ဖြစ်ပြီး အနံ့မရှိ၊ အရသာမရှိပြီး အစိုဓာတ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးသော ဂုဏ်သတ္တိများ ပြင်းထန်သည်။ ရေ သို့မဟုတ် အီသနောတွင် အနည်းငယ်ပျော်ဝင်ပြီး ကလိုရိုဖောင်း သို့မဟုတ် အီသာတွင် မပျော်ဝင်ပါ။ အပူဒဏ်ခံနိုင်သော်လည်း အောက်ဆီဒေးရှင်း သို့မဟုတ် လျှော့ချပေးသော ပစ္စည်းများ၊ လေးလံသော သတ္တုဆားများ၊ အက်ဆစ်ပြင်းများနှင့် အယ်ကာလီပြင်းများနှင့် ထိတွေ့သောအခါတွင် ထိရောက်မှုမရှိနိုင်ပါ။ ဓာတုဖွဲ့စည်းပုံ ဗီတာမင် B12 သည် ကိုဘော့အိုင်းယွန်းများပါဝင်သော အီကွီအောက်တာဖီဒရယ် ဒြပ်ပေါင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ဗဟိုဖွဲ့စည်းပုံမှာ ပြားချပ်ချပ်... -
အက်စ်ကောဘစ်အက်ဆစ်
မိတ်ဆက် ဗီတာမင်စီ သို့မဟုတ် L-ascorbic acid ဟုလည်း လူသိများပြီး ရှည်လျားသော တိရစ္ဆာန်များနှင့် အခြားသက်ရှိအနည်းငယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များ ပါဝင်သည်။ အက်စ်ကောဘစ်အက်ဆစ်ကို သက်ရှိအများစုတွင် ဇီဝဖြစ်စဉ်ဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်သော်လည်း လူသားများတွင် အထင်ရှားဆုံး ခြွင်းချက်ဖြစ်သည်။ အထင်ရှားဆုံးအချက်မှာ ဗီတာမင်စီ ချို့တဲ့ခြင်းသည် စကာဗီရောဂါ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဗီတာမင်စီ၏ ဆေးဝါးအုပ်စုမှာ ascorbic acid ဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဗီတာမင်စီသည် antioxidant တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဓာတ်တိုးခြင်း၏ ခြိမ်းခြောက်မှုမှ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သောကြောင့်... -
ဗီတာမင် D3
မိတ်ဆက် ဗီတာမင် D3 ကိုလက်စထရောဟုလည်းလူသိများသော ဗီတာမင် D တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်တွင် အမှန်တကယ်တက်ကြွသော ဗီတာမင် D ပုံစံဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ဗီတာမင် D အနည်းဆုံး ၁၀ မျိုးရှိသော်လည်း အရေးကြီးဆုံးမှာ ဗီတာမင် D2 နှင့် ဗီတာမင် D3 တို့ဖြစ်သည်။ ဗီတာမင် D3 ဟုလည်းလူသိများသော Cholecalciferol သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ကယ်လ်စီယမ်နှင့် ဖော့စဖရပ်စ်တို့၏ ဇီဝဖြစ်စဉ်ကို အဓိကထိန်းညှိပေးသည့် အရေးကြီးဆုံး ဗီတာမင် D ပုံစံဖြစ်သည်။ ဗီတာမင် D3 ကို 7-dehydrogenated ကိုလက်စထရော... -
ဗီတာမင် E
မိတ်ဆက် ဗီတာမင် E ကို tocopherol ဟုလည်းလူသိများပြီး အလွန်ကောင်းမွန်သောစွမ်းဆောင်ရည်ရှိသော antioxidant နှင့် အာဟာရဓာတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ ၎င်းတွင် မြင့်မားသောဇီဝဗေဒဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ဘေးကင်းသောအစားအစာ၏ဝိသေသလက္ခဏာများရှိသည်။ ၎င်းကို ဆေးပညာ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုထုတ်ကုန်များ၊ အစားအစာ၊ အလှကုန်နှင့် အခြားနယ်ပယ်များတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုကြသည်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့်ဓာတုဗေဒဂုဏ်သတ္တိများ ဗီတာမင် E သည် အနည်းငယ်အဝါရောင်မှ အဝါရောင် သို့မဟုတ် အဝါရောင်-အစိမ်းရောင် ကြည်လင်သော ပျစ်ချွဲသောအရည်ဖြစ်ပြီး အနံ့မရှိသလောက်ဖြစ်ပြီး အလင်းရောင်နှင့်ထိတွေ့သောအခါ အရောင်သည် တဖြည်းဖြည်းမှောင်လာသည်။ သဘာဝ... -
နီကိုတီနမိုက်
မိတ်ဆက် နီကိုတီနမိုက်၊ ဗီတာမင် B3 သို့မဟုတ် ဗီတာမင် PP ဟုလည်း လူသိများသော နီယာစီနမိုက်သည် ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်သော ဗီတာမင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဗီတာမင် B အုပ်စုဝင်ဖြစ်သည်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ဤကိုအင်ဇိုင်းဖွဲ့စည်းပုံနှစ်ခုရှိ နီယာစီနမိုက် အစိတ်အပိုင်းသည် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နှင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်နိတ်တို့ကို ထည့်သွင်းခြင်း၏ ဂုဏ်သတ္တိများရှိပြီး ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အောက်ဆီဒေးရှင်းတွင် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။ ဟိုက်ဒရိုဂျင် ထုတ်လွှင့်မှုသည် တစ်ရှူး အသက်ရှူခြင်း၊ ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အောက်ဆီဒေးရှင်း လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ဇီဝဖြစ်စဉ်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး ၎င်းသည် ပုံမှန်...
